Κάθε αύξηση 10 δολάρια στην τιμή του πετρελαίου μπορεί να μειώσει την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας κατά 0,2–0,4%, σύμφωνα με τους αναλυτές της αγοράς ενέργειας, ένα ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό τις τρέχουσες συνθήκες και τη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της χώρας
Εν μέσω παγκόσμιου ενεργειακού πανικού, η Ιρανή βουλευτής, η Somayeh Rafiei, δήλωσε στο Iranian Students’ News Agency (ISNA) το Σάββατο 21 Μαρτίου 2026 ότι οι συνάδελφοί της εξετάζουν ένα σχέδιο επιβολής διοδίων σε πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Hormuz, τα οποία το Ιράν έχει αποκλείσει προκάλώντας έμφραγμα στη διεθνή ναυσιπλοΐα από την αρχή της «Επιχείρησης Επική Οργή» των ΗΠΑ και Ισραήλ.
«Εμείς στο κοινοβούλιο προωθούμε ένα σχέδιο σύμφωνα με το οποίο οι χώρες θα πληρώνουν διόδια και φόρους στην Ισλαμική Δημοκρατία, εάν τα Στενά του Hormuz χρησιμοποιούνται ως ασφαλής οδός για διαμετακόμιση, ενέργεια και επισιτιστική ασφάλεια», δήλωσε η Rafiei στο ISNA.
«Η ασφάλεια των στενών θα διασφαλιστεί με ισχύ και σταθερότητα από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, και οι χώρες πρέπει να καταβάλουν αντάλλαγμα», είπε.
Το σχέδιο αυτό,, ακολούθησε τη δήλωση του προέδρου της Βουλής Mohammad Bagher Ghalibaf, ο οποίος σήλωσε ότι τα Στενά του Hormuz «δεν θα επιστρέψουν στην προπολεμική τους κατάσταση».
Η South China Morning Post ανέφερε την Παρασκευή (20/3) ότι το Ιράν «εφαρμόζει διαδικασίες ελέγχου και υψηλά τέλη διέλευσης» για πλοία που επιδιώκουν ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Εν τω μεταξύ, ο International Maritime Organization (IMO) προσπαθεί να δημιουργήσει ένα «ασφαλές ναυτιλιακό πλαίσιο» για την απομάκρυνση εμπορικών πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο λόγω του αποκλεισμού των στενών.
«Είμαι έτοιμος να ξεκινήσω άμεσα διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία ενός ανθρωπιστικού διαδρόμου ώστε να απομακρυνθούν όλα τα πλοία και οι ναυτικοί που έχουν εγκλωβιστεί», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του IMO, Arsenio Dominguez, σε ειδική συνεδρίαση την Πέμπτη (19/3).
Βαριές οι συνέπειες για την Κίνα
Την ίδια ώρα, η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας στον κόσμο, θα υποστεί τις μεγαλύτερες συνέπειες από την εκτόξευση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου σε περίπτωση πολέμου με το Ιράν – και σε αυτό το πλαίσιο η εκτόξευση των τιμών για άλλους ενεργειακούς προορισμούς θα είναι ένα έμμεσο δώρο στην Κίνα, αλλά και ένα κίνητρο να ασκήσει πίεση στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με ανάλυση του Tasnim News Agency, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή αυξάνονται, οι αναλυτές επικεντρώνονται περισσότερο από ποτέ στις οικονομικές επιπτώσεις αυτής της κρίσης για τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Ανάμεσά τους, η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας παγκοσμίως, βρίσκεται σε μεγαλύτερο κίνδυνο.
Σύμφωνα με δεδομένα διεθνών ενεργειακών οργανισμών, η Κίνα εισάγει περίπου 11 έως 12 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως και έχει καλύψει πάνω από το 70% των αναγκών της σε πετρέλαιο μέσω εισαγωγών τα τελευταία χρόνια.
Αυτή η υψηλή εξάρτηση σημαίνει ότι οποιαδήποτε διακοπή στην προσφορά ή αύξηση των τιμών πετρελαίου θα οδηγήσει άμεσα σε αυξημένο κόστος παραγωγής και πληθωριστικές πιέσεις στη χώρα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σημαντικό μέρος των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας προέρχεται από την περιοχή του Περσικού Κόλπου και διέρχεται από τον Στενό του Hormuz, διάδρομο από τον οποίο περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Οποιαδήποτε ανατάραξη κατά μήκος αυτής της διαδρομής θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά την αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας της Κίνας.
Άμεσος αντίκτυπος στην οικονομική ανάπτυξη της Κίνας
Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου πλήττει παραδοσιακά τις οικονομίες που εισάγουν ενέργεια και ωφελεί τις εξαγωγικές.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Κίνα, ως καθαρός εισαγωγέας, πλήττεται από τις αυξήσεις των τιμών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ότι κάθε αύξηση 10 δολάρια στην τιμή του πετρελαίου μπορεί να μειώσει την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας κατά 0,2–0,4%, ένα ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό τις τρέχουσες συνθήκες και τη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της χώρας.
Το 2025, το ΑΕΠ της Κίνας εκτιμάται στα 18–19 τρισ. δολ., ενώ η ανάπτυξη της οικονομίας έχει επιβραδυνθεί στο 4–5%, ποσοστό που αποτελεί σημαντική μείωση σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες.
Αγορά φυσικού αερίου και πρώτων υλών: Διπλή πίεση στο Πεκίνο
Οι αυξανόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζονται μόνο στην αγορά πετρελαίου, αλλά θα μπορούσαν επίσης να αυξήσουν τις τιμές φυσικού αερίου, πετροχημικών και άλλων εμπορευμάτων.
Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, εισάγει δεκάδες εκατομμύρια τόνους LNG ετησίως.
Οι αυξήσεις στις τιμές του αερίου αυξάνουν το κόστος παραγωγής στις ενεργοβόρες βιομηχανίες και μειώνουν την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών της χώρας.
Παράλληλα, η άνοδος των τιμών των εμπορευμάτων, από βασικά μέταλλα έως βιομηχανικές πρώτες ύλες, θα μπορούσε να μειώσει τα περιθώρια κέρδους των κινεζικών βιομηχανιών και να διαταράξει την παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής.
Η οικονομική αντιπαράθεση Κίνας – ΗΠΑ υπό τη σκιά της ενεργειακής κρίσης
Αυτές οι εξελίξεις έρχονται καθώς η οικονομική αντιπαράθεση μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια.
Το ΑΕΠ των ΗΠΑ εκτιμάται σήμερα γύρω στα 26-27 τρισ.,δολ., ενώ η ανάπτυξη της Κίνας τις τελευταίες δεκαετίες έχει μειώσει το χάσμα.
Σε αυτό το πλαίσιο, ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η αυξημένη αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές και οι αυξήσεις τιμών θα μπορούσαν έμμεσα να βλάψουν την Κίνα και να ωφελήσουν οικονομίες με μικρότερη εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας.
Το νομικό πλαίσιο
Τα στενά διέπονται από τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (UNCLOS), η οποία εγγυάται το δικαίωμα διέλευσης για όλα τα πλοία και αεροσκάφη μέσω αυτής της ζωτικής θαλάσσιας οδού, ακόμη και σε καιρό πολέμου.
Η UNCLOS βρίσκεται εδώ και καιρό σε μια ακόμη πιο ασαφή κατάσταση από ό,τι συνήθως θεωρείται «διεθνές δίκαιο», καθώς έχει γίνει αποδεκτή ή υπογραφεί αλλά όχι επικυρωθεί από διάφορα κράτη, συμπεριλαμβανομένων τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και του Ιράν. Το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς κοινότητας την αντιμετωπίζει σοβαρά, αλλά εχθρικές δυνάμεις όπως το Ιράν την έχουν παραβιάσει στο παρελθόν — με πιο χαρακτηριστική περίπτωση την Κίνα που αγνόησε απόφαση διαιτητικού δικαστηρίου το 2016 και χρησιμοποίησε ισχύ για να διεκδικήσει τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Δεν υπάρχει αναγνωρισμένος κανόνας διεθνούς δικαίου που να δίνει στο Ιράν το δικαίωμα να επιτίθεται σε πολιτικά πλοία στα Στενά του Hormuz ή να επιβάλλει φόρους και διόδια σε αυτά. Τα δύο κράτη που συνορεύουν με τα στενά από τον νότο, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, επίσης δεν έχουν δικαίωμα να ελέγχουν αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό. Το Ιράν δεν έχει επίσης νομικό δικαίωμα να τοποθετεί νάρκες στα στενά, κάτι που έχει επανειλημμένα απειλήσει να κάνει όλα αυτά τα χρόνια.
Το Ιράν έχει προσπαθήσει κάπως να παρακάμψει αυτές τις νομικές πτυχές, ισχυριζόμενο ότι οι επιθέσεις του στοχεύουν μόνο πλοία που ανήκουν στους στρατιωτικούς του εχθρούς, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, αλλά φυσικά το «διεθνές δίκαιο» τείνει να γίνεται ασαφές σε συνθήκες σύγκρουσης.
www.bankingnews.gr
«Εμείς στο κοινοβούλιο προωθούμε ένα σχέδιο σύμφωνα με το οποίο οι χώρες θα πληρώνουν διόδια και φόρους στην Ισλαμική Δημοκρατία, εάν τα Στενά του Hormuz χρησιμοποιούνται ως ασφαλής οδός για διαμετακόμιση, ενέργεια και επισιτιστική ασφάλεια», δήλωσε η Rafiei στο ISNA.
«Η ασφάλεια των στενών θα διασφαλιστεί με ισχύ και σταθερότητα από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, και οι χώρες πρέπει να καταβάλουν αντάλλαγμα», είπε.
Το σχέδιο αυτό,, ακολούθησε τη δήλωση του προέδρου της Βουλής Mohammad Bagher Ghalibaf, ο οποίος σήλωσε ότι τα Στενά του Hormuz «δεν θα επιστρέψουν στην προπολεμική τους κατάσταση».
Η South China Morning Post ανέφερε την Παρασκευή (20/3) ότι το Ιράν «εφαρμόζει διαδικασίες ελέγχου και υψηλά τέλη διέλευσης» για πλοία που επιδιώκουν ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Εν τω μεταξύ, ο International Maritime Organization (IMO) προσπαθεί να δημιουργήσει ένα «ασφαλές ναυτιλιακό πλαίσιο» για την απομάκρυνση εμπορικών πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο λόγω του αποκλεισμού των στενών.
«Είμαι έτοιμος να ξεκινήσω άμεσα διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία ενός ανθρωπιστικού διαδρόμου ώστε να απομακρυνθούν όλα τα πλοία και οι ναυτικοί που έχουν εγκλωβιστεί», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του IMO, Arsenio Dominguez, σε ειδική συνεδρίαση την Πέμπτη (19/3).
Βαριές οι συνέπειες για την Κίνα
Την ίδια ώρα, η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας στον κόσμο, θα υποστεί τις μεγαλύτερες συνέπειες από την εκτόξευση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου σε περίπτωση πολέμου με το Ιράν – και σε αυτό το πλαίσιο η εκτόξευση των τιμών για άλλους ενεργειακούς προορισμούς θα είναι ένα έμμεσο δώρο στην Κίνα, αλλά και ένα κίνητρο να ασκήσει πίεση στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με ανάλυση του Tasnim News Agency, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή αυξάνονται, οι αναλυτές επικεντρώνονται περισσότερο από ποτέ στις οικονομικές επιπτώσεις αυτής της κρίσης για τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Ανάμεσά τους, η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας παγκοσμίως, βρίσκεται σε μεγαλύτερο κίνδυνο.
Σύμφωνα με δεδομένα διεθνών ενεργειακών οργανισμών, η Κίνα εισάγει περίπου 11 έως 12 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως και έχει καλύψει πάνω από το 70% των αναγκών της σε πετρέλαιο μέσω εισαγωγών τα τελευταία χρόνια.
Αυτή η υψηλή εξάρτηση σημαίνει ότι οποιαδήποτε διακοπή στην προσφορά ή αύξηση των τιμών πετρελαίου θα οδηγήσει άμεσα σε αυξημένο κόστος παραγωγής και πληθωριστικές πιέσεις στη χώρα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σημαντικό μέρος των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας προέρχεται από την περιοχή του Περσικού Κόλπου και διέρχεται από τον Στενό του Hormuz, διάδρομο από τον οποίο περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Οποιαδήποτε ανατάραξη κατά μήκος αυτής της διαδρομής θα μπορούσε να διαταράξει σοβαρά την αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας της Κίνας.
Άμεσος αντίκτυπος στην οικονομική ανάπτυξη της Κίνας
Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου πλήττει παραδοσιακά τις οικονομίες που εισάγουν ενέργεια και ωφελεί τις εξαγωγικές.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Κίνα, ως καθαρός εισαγωγέας, πλήττεται από τις αυξήσεις των τιμών.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ότι κάθε αύξηση 10 δολάρια στην τιμή του πετρελαίου μπορεί να μειώσει την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας κατά 0,2–0,4%, ένα ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό τις τρέχουσες συνθήκες και τη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης της χώρας.
Το 2025, το ΑΕΠ της Κίνας εκτιμάται στα 18–19 τρισ. δολ., ενώ η ανάπτυξη της οικονομίας έχει επιβραδυνθεί στο 4–5%, ποσοστό που αποτελεί σημαντική μείωση σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες.
Αγορά φυσικού αερίου και πρώτων υλών: Διπλή πίεση στο Πεκίνο
Οι αυξανόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζονται μόνο στην αγορά πετρελαίου, αλλά θα μπορούσαν επίσης να αυξήσουν τις τιμές φυσικού αερίου, πετροχημικών και άλλων εμπορευμάτων.
Η Κίνα, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, εισάγει δεκάδες εκατομμύρια τόνους LNG ετησίως.
Οι αυξήσεις στις τιμές του αερίου αυξάνουν το κόστος παραγωγής στις ενεργοβόρες βιομηχανίες και μειώνουν την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών της χώρας.
Παράλληλα, η άνοδος των τιμών των εμπορευμάτων, από βασικά μέταλλα έως βιομηχανικές πρώτες ύλες, θα μπορούσε να μειώσει τα περιθώρια κέρδους των κινεζικών βιομηχανιών και να διαταράξει την παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής.
Η οικονομική αντιπαράθεση Κίνας – ΗΠΑ υπό τη σκιά της ενεργειακής κρίσης
Αυτές οι εξελίξεις έρχονται καθώς η οικονομική αντιπαράθεση μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια.
Το ΑΕΠ των ΗΠΑ εκτιμάται σήμερα γύρω στα 26-27 τρισ.,δολ., ενώ η ανάπτυξη της Κίνας τις τελευταίες δεκαετίες έχει μειώσει το χάσμα.
Σε αυτό το πλαίσιο, ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η αυξημένη αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές και οι αυξήσεις τιμών θα μπορούσαν έμμεσα να βλάψουν την Κίνα και να ωφελήσουν οικονομίες με μικρότερη εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας.
Το νομικό πλαίσιο
Τα στενά διέπονται από τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (UNCLOS), η οποία εγγυάται το δικαίωμα διέλευσης για όλα τα πλοία και αεροσκάφη μέσω αυτής της ζωτικής θαλάσσιας οδού, ακόμη και σε καιρό πολέμου.
Η UNCLOS βρίσκεται εδώ και καιρό σε μια ακόμη πιο ασαφή κατάσταση από ό,τι συνήθως θεωρείται «διεθνές δίκαιο», καθώς έχει γίνει αποδεκτή ή υπογραφεί αλλά όχι επικυρωθεί από διάφορα κράτη, συμπεριλαμβανομένων τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και του Ιράν. Το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς κοινότητας την αντιμετωπίζει σοβαρά, αλλά εχθρικές δυνάμεις όπως το Ιράν την έχουν παραβιάσει στο παρελθόν — με πιο χαρακτηριστική περίπτωση την Κίνα που αγνόησε απόφαση διαιτητικού δικαστηρίου το 2016 και χρησιμοποίησε ισχύ για να διεκδικήσει τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Δεν υπάρχει αναγνωρισμένος κανόνας διεθνούς δικαίου που να δίνει στο Ιράν το δικαίωμα να επιτίθεται σε πολιτικά πλοία στα Στενά του Hormuz ή να επιβάλλει φόρους και διόδια σε αυτά. Τα δύο κράτη που συνορεύουν με τα στενά από τον νότο, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, επίσης δεν έχουν δικαίωμα να ελέγχουν αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό. Το Ιράν δεν έχει επίσης νομικό δικαίωμα να τοποθετεί νάρκες στα στενά, κάτι που έχει επανειλημμένα απειλήσει να κάνει όλα αυτά τα χρόνια.
Το Ιράν έχει προσπαθήσει κάπως να παρακάμψει αυτές τις νομικές πτυχές, ισχυριζόμενο ότι οι επιθέσεις του στοχεύουν μόνο πλοία που ανήκουν στους στρατιωτικούς του εχθρούς, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, αλλά φυσικά το «διεθνές δίκαιο» τείνει να γίνεται ασαφές σε συνθήκες σύγκρουσης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών